Ćwiczenia rozwijające sprawność manualną i grafomotoryczną dziecka

Rysowanie

1. Ćwiczenia usprawniające funkcje motoryczne oraz rozluźniające napięcie mięśniowe rąk.

Celem tych zajęć jest ćwiczenie wykonywania dużych rozmachowych ruchów ręką, zmniejszających napięcie mięśniowe oraz ćwiczenie płynności ruchów okrężnych i postępujących od strony lewej do prawej.

 Przykłady ćwiczeń:

* reagowanie na sygnał: ćwiczymy dodatkowo koordynację słuchowo-ruchową.  

– na jedno uderzenie bębenka podnoszenie prawej ręki – na dwa uderzenia lewej ręki.

– na dźwięk bębenka wykonywanie ruchów okrężnych dłonią w kierunku prawym, albo w lewym.

*kreślenie w powietrzu na przemian prawą i lewą ręką oraz obiema rękami jednocześnie różnych form kolistych i falistych – rysowanie w powietrzu okręgów, linii falistych, spirali, ósemek, itp.

*Po pewnym czasie zmniejszamy ruchy rąk, przechodząc stopniowo od ruchów ramion do ruchów dłoni i palców.

– ruchy ramion: naśladowanie lotu ptaka, szumu drzew, itd.;

– rzuty do celu lewą i prawą ręką, różnymi przyborami;

– rzucanie piłki w parach, chwytanie piłki i innych przedmiotów jedną ręką lub oburącz, itd.;

– rzuty dowolne i do celu z odległości dowolnej i określonej;

– kreślenie form falistych i kolistych – palcami, dużymi pędzlami na dużych arkuszach szarego papieru. Kreślenie kół powinno przebiegać w kierunku odwrotnym do ruchu wskazówek zegara.

Przykłady ćwiczeń:

– wypełnianie kolorem całej powierzchni papieru;

– malowanie form kolistych;

– malowanie form falistych;

– malowanie dużych konturów rysunków.

malowanie

2. Usprawnianie końców palców.

Dzieci o słabej sprawności manualnej mają duże trudności z prawidłowym trzymaniem ołówka lub długopisu. Za duże napięcie mięśni powoduje usztywnienie palców utrudniając prawidłowe uchwycenie pisaka, zaś gdy napięcie mięśni jest zbyt słabe, palce są wiotkie, trzymają ołówek zbyt lekko i łatwo go wypuszczają.

Przykłady ćwiczeń:

– stukanie czubkami palców;

– naśladowanie gry na pianinie,

– malowanie suchym palcem (ścieranie farby z arkusza);

– malowanie pęczkiem waty (ścieranie za pomocą wacika);

– układanie z różnych materiałów kształtów geometrycznych po śladzie lub odwzorowywanie np: z plasteliny, nitki itp. 

– wyrywanki i naklejanki; 

– naklejanie małych elementów;

– nawlekanie koralików;

– zwijanie wełny w kłębek;

– rysowanie kredą na dużych arkuszach, rysowanie wg wzoru, rysowanie dowolne;

– zamalowywanie małych przestrzeni kredkami.

Szlaczki

3. Ćwiczenia graficzne.

Celem tego zestawu ćwiczeń jest wyrabianie płynności i precyzji ruchów ręki ustawionej w pozycji takiej jak przy pisaniu. Do ćwiczeń graficznych używamy głównie kredek ołówkowych i flamastrów. Zwracamy uwagę na to, by dziecko miało prawidłowo ustawioną rękę i prawidłowo trzymało pisak oraz prawidłowo miało ułożoną drugą rękę ( powinna ona całym przedramieniem i dłonią opierać się o stół). Podczas kreślenia szlaczków w pierwszym okresie należy zwracać uwagę na płynność ruchu ręki, gdyż powoduje ona zmniejszenie napięcia mięśniowego.

W późniejszym okresie większą uwagę przywiązuje się natomiast do precyzji w wykonywaniu ćwiczeń graficznych.

Przykłady ćwiczeń:

– kalkowanie wzorów dużych i małych o kształtach geometrycznych,

– kopiowanie rysunków – wodzenie ołówkiem po wzorze przez kalkę techniczną, rysowanie

– rysowanie szlaczków – początkowo rysowanie po śladzie, w późniejszym okresie samodzielne wykonywanie szlaczków na dużych i małych płaszczyznach, w liniaturze;

– rysowanie po śladzie bez odrywania ręki;

– zakreskowywanie konturów rysunków małymi kreseczkami stawianymi poziomo, pionowo, ukośnie, zawsze jednak przy zachowaniu kierunku od strony lewej do prawej;

– łączenie kropek lub wodzenie po gotowym wzorze;

– zamalowywanie konturowych rysunków (roślin, zwierząt).